Groeiruimte noorden efficiënt benutten

Noord-Nederland – Veel boeren in Noord-Nederland denken dat ze na de afschaffing van het melkquotum probleemloos kunnen groeien. Dat is niet de realiteit. Er is ruimte, maar die moet de sector efficiënt benutten. Hiervoor waarschuwt Dirk Bruins, melkveehouder in Dwingeloo en mede-opsteller van de Versnellingsagenda Melkveehouderij.

Achtergrond

Provincies Groningen, Friesland en Drenthe hebben meerdere malen nadrukkelijk aangegeven dat er ruimte is voor de melkveehouderij in Noord-Nederland, mits ze duurzaam en grondgebonden is. Die kans moet je als sector met beide handen grijpen, vindt Dirk Bruins, lid van de LTO-vakgroep Melkveehouderij. ‘Het is tijd dat de sector in actie komt.’
Met de versnellingsagenda willen LTO Noord, BoerenNatuur, FrieslandCampina en de noordelijke natuur- en milieufederaties verder gaan dan ‘een vrachtwagen bestellen en mest afzetten bij een akkerbouwer’. ‘De expertise van een akkerbouwer kan bijvoorbeeld ook ingezet worden in het bouwplan van een melkveehouder’, stelt Bruins.
Een van de belangrijkste doelen uit de Versnellingsagenda Melkveehouderij is dat in ieder geval een kwart van de melkveehouders in Noord-Nederland over vijf jaar voldoet aan het gemiddelde van de 25 procent beste bedrijven in Noord-Nederland. Het gaat dan met name om het terugdringen van de emissies van fosfaat, stikstof en ammoniak.
Dat is zeer ambitieus, maar tegelijk realistisch, geeft melkveehouder Alex Datema uit Briltil (Gr) aan, die namens BoerenNatuur bij de versnellingsagenda betrokken is. ‘Het is een uitdaging. Maar de doelen zijn goed haalbaar. 25 procent van de bedrijven laat nu al zien dat het kan’, beredeneert hij.
Door die flinke ambitie zijn ook de noordelijke natuur- en milieufederaties positief over de versnellings-agenda, zegt Judith van den Berg van Natuur- en Milieufederatie Drenthe. Volgens haar is door het realiseren van de doelen kwalitatieve groei mogelijk. ‘Dat is een andere groei dan de standaard schaalvergroting.’

Worsteling

Een versnellingsagenda opstellen is één. Boeren overhalen om gemotiveerd aan de slag te gaan, zonder dat het hen opgelegd wordt, is een van de moeilijkste zaken die nu aan de orde komen, bevestigt Datema. ‘Het is een worsteling hoe je kennis en kunde op een goede manier kunt overbrengen.’
Hij gaf woensdagmiddag aan een groep van vijftien boeren in Boksum uitleg over de versnellingsagenda. ‘Heel veel kennis staat in boekjes en op internet. Maar hoe benader en bereik je een grote groep boeren?’
Een ander punt dat de initiatiefnemers nog verder moeten uitwerken is het meten van de doelen voor biodiversiteit. ‘Je kunt een hele polder voor weidevogelbeheer inrichten, zonder dat er een grutto gaat broeden. Het effect is er niet, terwijl je er alles aan hebt gedaan’, legt Datema uit.
De versnellingsagenda volgt op het onderzoek van Accon AVM, in opdracht van de gedeputeerden in Groningen,  Friesland en Drenthe, over groei van de melkveehouderij in het noorden. Een belangrijke conclusie uit dit onderzoek is dat  2,3 miljoen kilo fosfaatruimte beschikbaar is, ondanks de 30 procent groei.
Ondanks de discussie rond onder andere de fosfaatrechten is de versnellingsagenda geen lobbydocument, stelt Datema. ‘ We zeggen niet dat het zuiden het verkeerd doet. De insteek vanuit de sector is dat we ons niet met regelgeving vanuit Den Haag bemoeien. Maar dat we proberen om de melkveehouders in Noord-Nederland meer te laten presteren.’
Voor de boeren is de versnellingsagenda geen lobbydocument, voor de gedeputeerden is dat het zeker wel. ‘Als er niks wordt gedaan, dan wordt de fosfaatruimte opgesoupeerd door andere delen van het land’, waarschuwde de Groningse gedeputeerde Henk Staghouwer eerder al naar aanleiding van het rapport van Accon AVM over groeikansen.

Gemiste kans

Evenals zijn twee collega-landbouwgedeputeerden Johannes Kramer van Friesland en Henk Jumelet van Drenthe vindt Staghouwer het een gemiste kans dat in de brief over fosfaatrechten die Dijksma donderdag naar de Tweede Kamer stuurde, weinig staat over grondgebondenheid.
‘Grondgebondenheid is een kwaliteit in het noorden. Dat moet zeker meegenomen worden in de fosfaatrechten.’ De verwachting is dat de fosfaatbrief van Dijksma nog veel stof zal doen opwaaien, zeker vanuit Noord-Nederland.

Bron: Nieuwe Oogst, 4 juli 2015